Cách làm bể lọc nước thủ công tại nhà đơn giản, tiết kiệm
Nguồn nước sinh hoạt ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Nước giếng khoan có thể gặp tình trạng nhiễm phèn, sắt, mangan hoặc chứa nhiều cặn.
Vì vậy, nhiều gia đình tìm cách xây bể lọc nước tại nhà để xử lý nguồn nước trước khi sử dụng. Bể lọc thủ công có cấu tạo tương đối đơn giản. Tuy nhiên, vật liệu lọc cần được lựa chọn dựa trên chất lượng nguồn nước thực tế.
Bài viết dưới đây hướng dẫn cách làm bể lọc nước thủ công theo mô hình lọc trọng lực. Đây là phương pháp có thể áp dụng cho một số nguồn nước sinh hoạt phù hợp.
Tại sao cần xây bể lọc nước?
Nước là nhu cầu thiết yếu trong sinh hoạt hằng ngày. Vì vậy, chất lượng nguồn nước có ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống của mỗi gia đình.
Nước giếng khoan có thể chứa nhiều loại tạp chất. Một số nguồn nước có biểu hiện nhiễm phèn, sắt hoặc mangan. Nước cũng có thể chứa cặn và gây mùi khó chịu.
Nếu sử dụng nguồn nước chưa được xử lý, các tạp chất có thể ảnh hưởng đến thiết bị và sinh hoạt. Nước có nhiều sắt và mangan còn dễ làm xuất hiện cặn hoặc vết ố trên thiết bị.
Do đó, bể lọc nước gia đình có thể được sử dụng để xử lý nguồn nước trước khi đưa vào bể chứa.
Lưu ý: Bể lọc thủ công không thể đảm bảo loại bỏ mọi chất ô nhiễm. Với nguồn nước dùng để ăn uống, nên kiểm nghiệm nước và sử dụng thêm công nghệ xử lý phù hợp.
Cách làm bể lọc nước thủ công
Bể lọc nước thủ công thường hoạt động dựa trên nguyên lý lọc trọng lực. Nước đi qua các lớp vật liệu lọc được bố trí trong bể.
Tùy vào chất lượng nước, hệ thống có thể sử dụng nhiều loại vật liệu khác nhau. Một số vật liệu thường gặp gồm sỏi, cát thạch anh, than hoạt tính và vật liệu xử lý sắt, mangan.
Mô hình đơn giản có thể chia thành 3 khu vực chính:
- Ngăn 1: Bể chứa và xử lý nước đầu vào.
- Ngăn 2: Bể chứa các lớp vật liệu lọc.
- Ngăn 3: Bể chứa nước sau lọc.

1. Xây bể lọc nước giếng khoan
Kích thước bể phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng nước của gia đình. Với mô hình gia đình, có thể tham khảo bể có kích thước khoảng 80 × 80 × 100 cm.
Nếu không muốn xây bể cố định, bạn có thể sử dụng thùng chứa hoặc bồn chứa phù hợp. Dung tích và chiều cao cần được tính toán dựa trên lưu lượng nước cần xử lý.
Ở đáy bể, có thể bố trí hệ thống ống PVC để thu nước. Ống được đục các lỗ nhỏ và kết hợp với lớp vật liệu phù hợp.
Hệ thống này giúp thu nước sau khi đi qua các lớp lọc. Đồng thời, nó hạn chế vật liệu lọc lọt vào đường ống.

Đây là cách xây bể lọc nước bị phèn, nhiễm sắt, đá vôi, khử Mângn, xử lý Asen thông qua bể lọc hiệu quả. Dù là phương pháp thủ công nhưng hiệu quả của bể lọc này vô cùng cao. Đặc biệt, chi xây xây dựng lại rất thấp và dễ thay thế bộ phận lọc
Ngoài kiểu bể lọc thông thường, một số công trình còn sử dụng mô hình lọc ngược. Cấu tạo cụ thể cần được thiết kế dựa trên nguồn nước và lưu lượng sử dụng.
2. Làm hệ thống lọc nước thủ công
Một hệ thống lọc thủ công thường sử dụng nhiều lớp vật liệu. Mỗi lớp có một chức năng khác nhau.
Lớp sỏi lọc
Sỏi có kích thước khoảng 0,5 – 1 cm có thể được sử dụng ở phía dưới.
Lớp sỏi giúp tạo khoảng trống cho nước lưu thông. Nó cũng hỗ trợ hạn chế tình trạng vật liệu nhỏ đi vào đường ống thu nước.
Độ dày lớp sỏi có thể tham khảo khoảng 10 cm.
Lớp cát thạch anh
Cát thạch anh được sử dụng để hỗ trợ giữ lại cặn và các hạt lơ lửng trong nước.
Có thể bố trí lớp cát với độ dày khoảng 30 – 40 cm. Tuy nhiên, độ dày thực tế cần được điều chỉnh theo thiết kế bể.
Lớp vật liệu xử lý mangan
Vật liệu mangan có thể được sử dụng trong hệ thống xử lý nước có mangan hoặc sắt.
Loại vật liệu và chiều dày cần được lựa chọn dựa trên kết quả kiểm nghiệm nước. Không nên sử dụng một công thức vật liệu cố định cho mọi nguồn nước.
Lớp than hoạt tính
Than hoạt tính thường được sử dụng để hỗ trợ hấp phụ một số chất gây mùi và chất hữu cơ trong nước.
Than gáo dừa hoạt tính là một loại vật liệu thường được sử dụng trong hệ thống lọc nước.
Có thể bố trí lớp than với độ dày khoảng 10 cm tùy thiết kế.
Lớp vật liệu xử lý sắt
Đối với nguồn nước có hàm lượng sắt cao, có thể sử dụng vật liệu chuyên dụng để hỗ trợ xử lý sắt.
Độ dày lớp vật liệu cần được tính toán theo chất lượng nước đầu vào. Việc lựa chọn đúng vật liệu sẽ giúp hệ thống hoạt động hiệu quả hơn.
Lớp cát lọc phía trên
Cuối cùng, có thể bố trí thêm một lớp cát thạch anh ở phía trên.
Lớp cát này giúp giữ lại các hạt cặn còn sót lại trước khi nước đi xuống các lớp bên dưới.
thông ống lọc.

3. Làm giàn phun nước
Giàn phun nước là bộ phận thường được sử dụng khi xử lý nguồn nước có hàm lượng sắt cao.
Nước được phân tán thành nhiều tia nhỏ khi đi qua giàn phun. Quá trình này giúp nước tiếp xúc với không khí nhiều hơn.
Oxy trong không khí hỗ trợ quá trình oxy hóa sắt. Sắt sau đó có thể chuyển thành dạng kết tủa và được giữ lại qua các lớp vật liệu lọc.

Nếu không sử dụng giàn phun, một số hệ thống có thể sử dụng thiết bị trộn khí. Mục đích là tăng khả năng tiếp xúc giữa nước và oxy.
4. Xây đường nước đầu ra
Đường nước đầu ra cần được bố trí phù hợp với cấu tạo bể. Miệng ống nên được đặt ở vị trí phù hợp để nước có thể đi qua toàn bộ lớp vật liệu lọc.
Hệ thống cũng cần có phương án vệ sinh và sục rửa định kỳ. Việc này giúp loại bỏ cặn tích tụ sau thời gian sử dụng.
Có thể lắp thêm phao cơ hoặc phao tự động để kiểm soát lượng nước cấp vào bể. Thiết bị này giúp hệ thống hoạt động ổn định hơn.
Ngoài ra, nên bố trí đường xả riêng để thuận tiện cho quá trình vệ sinh và thay vật liệu lọc.
Sơ đồ bể lọc nước gia đình
Một mô hình cơ bản có thể bố trí theo trình tự:
Nguồn nước → Bể chứa → Giàn phun → Sỏi → Cát thạch anh → Vật liệu xử lý sắt/mangan → Than hoạt tính → Cát lọc → Bể chứa nước sau lọc
Cấu tạo thực tế có thể thay đổi tùy theo nguồn nước. Nước nhiễm phèn, sắt, mangan, đá vôi hoặc chất hữu cơ sẽ cần những phương án xử lý khác nhau.

Với cách làm bể lọc nước thủ công trên đây hy vọng sẽ giúp ích cho bạn trong việc thi công xây bể lọc hoặc sửa chữa hệ thống nước gia đình. Để có thể đảm bảo sức khỏe cho chính mình và những người thân.
Bao lâu nên vệ sinh bể lọc?
Bể lọc cần được kiểm tra thường xuyên trong quá trình sử dụng. Khi vật liệu lọc bị bám nhiều cặn, lưu lượng nước giảm hoặc chất lượng nước thay đổi, cần tiến hành vệ sinh.
Một số vật liệu lọc cũng cần được thay mới sau một thời gian. Thời gian thay phụ thuộc vào chất lượng nguồn nước và lượng nước sử dụng.
Không nên chỉ dựa vào thời gian cố định. Việc kiểm tra thực tế sẽ giúp xác định thời điểm vệ sinh và thay vật liệu chính xác hơn.
Những lưu ý khi làm bể lọc nước thủ công
Trước khi xây bể lọc, bạn nên kiểm tra nguồn nước. Đây là bước quan trọng để xác định nguồn nước đang gặp vấn đề gì.
Đặc biệt, cần kiểm tra các chỉ tiêu như sắt, mangan, độ cứng, pH và các chỉ tiêu vi sinh. Nếu nguồn nước có nguy cơ nhiễm asen hoặc các chất độc hại khác, cần sử dụng phương pháp xử lý chuyên dụng.
Bể lọc thủ công phù hợp hơn với mục đích xử lý nước sinh hoạt trong những trường hợp cấu hình được thiết kế đúng.
Nếu sử dụng nước sau lọc để uống trực tiếp, không nên chỉ dựa vào bể lọc cát và than hoạt tính. Nên có hệ thống xử lý nước uống chuyên dụng và kiểm nghiệm nước đầu ra.
Kết luận
Cách làm bể lọc nước thủ công không quá phức tạp nếu nguồn nước và nhu cầu sử dụng được xác định rõ ràng.
Một hệ thống cơ bản có thể gồm bể chứa, giàn phun, sỏi, cát thạch anh, than hoạt tính và vật liệu xử lý sắt hoặc mangan.
Tuy nhiên, mỗi nguồn nước có đặc điểm khác nhau. Vì vậy, kiểm nghiệm nước trước khi xây bể là bước rất quan trọng. Điều này giúp lựa chọn đúng vật liệu và hạn chế việc lắp đặt nhưng không xử lý được vấn đề của nguồn nước.
Nếu nguồn nước có nhiều tạp chất hoặc cần xử lý để uống trực tiếp, nên cân nhắc hệ thống lọc chuyên dụng thay vì chỉ sử dụng bể lọc thủ công.


